Duży mózg zawdzięczamy mikrobiomowi jelit
7 stycznia 2026, 12:53Wiele gatunków naczelnych, w tym ludzie, posiada duży mózg w porównaniu do wielkości ciała. Mózgi te ewoluowały wraz z odpowiednimi adaptacjami metabolicznymi, zwiększającymi dopływ energii do mózgu, w tym ze zwiększonym poziomem glukozy we krwi. Wiadomo, że mikrobiom jelit wpływa na metabolizm gospodarza, jednak rola mikrobiomu w ewolucji mózgu naczelnych nie jest jasna. Naukowcy z kilku amerykańskich uczelni podjęli się zbadania wpływu mikroorganizmów zamieszkujących jelita naczelnych na ewolucję ich mózgów.
Lądolód Grenlandii jest bardziej wrażliwy niż sądzono. 7000 lat temu Prudhoe Dome nie istniało
6 stycznia 2026, 09:50Naukowcy opublikowali pierwsze wyniki badań prowadzonych w ramach projektu GreenDrill, którego celem jest pobranie próbek osadów i skał znajdujących się pod lądolodem Grenlandii. Badania takie mają pokazać przeszłość Grenlandii i rzucić światło na jej przyszłość. Z artykułu w Nature Geoscience, którego autorami są naukowcy z kilku amerykańskich uczelni, NASA oraz Uniwersytetu w Kopenhadze, dowiadujemy się, że Prudhoe Dome – 509-metrowa warstwa lodu i firnu znajdująca się w północno-zachodniej Grenlandii – roztopiła się około 7000 lat temu.
Sahelantrop był dwunożny. To najstarszy przodek człowieka?
5 stycznia 2026, 10:11W środowisku naukowym od lat toczyła się debata, czy pochodzące sprzed 7 milionów lat szczątki należą do gatunku poruszającego się w pozycji wyprostowanej. Jeśli tak, czyniłoby to Sahelanthropus tchadensis – gatunek odkryty na początku bieżącego wieku – najstarszym znanym przodkiem człowieka. Naukowcy z Nowego Jorku, Chicago i Seattle dowiedli właśnie, że gatunek poruszał się w pozycji wyprostowanej. Odkryli bowiem element anatomiczny, który występuje wyłącznie u dwunożnych homininów.
Webb odkrył coś dziwnego. Wokół pulsara krąży planeta, której istnienie trudno jest wytłumaczyć
2 stycznia 2026, 10:32Teleskop Webba odkrył planetę, której istnienia jest trudne do zrozumienia na gruncie współczesnych teorii. PSR J2333-2650b krąży wokół szybko obracającej się gwiazdy neutronowej wielkości miasta. Masą dorównuje Jowiszowi i ma niezwykłą atmosferę złożoną z helu i węgla, w której krążą chmury sadzy. Głęboko we wnętrzu planety chmury te mogą kondensować się i tworzyć diamenty. Naukowców zaskoczyła również niezwykła orbita i kształt planety.
Gdy ojciec ma kontakt z mikroplastikiem, jego córka ma problemy zdrowotne
30 grudnia 2025, 09:19Mikroplastik jest wszędzie, w naszym otoczeniu, w naszych organizmach. Odkryto go też w ludzkim układzie rozrodczym. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Riverside są pierwszymi, którzy wykazali, że wystawienie ojca na działanie mikroplastiku zwiększa ryzyko rozwoju chorób metabolicznych u jego potomstwa. Przeprowadzone na myszach badania ujawniły istnienie nieznanego mechanizmu, za pomocą którego zanieczyszczenia środowiskowe wpływają na zdrowie kolejnych pokoleń.
Piękna mozaika odkryta po raz drugi
29 grudnia 2025, 10:43W Akwilei, w ogrodzie byłych koszar karabinierów, ponownie odkryto wspaniałą rzymską mozaikę. Ponownie, gdyż po raz pierwszy piękny kwietny dywan został odsłonięty między rokiem 1962 a 1963, w czasie budowy koszar. Mozaikę znaleziono w miejscu, w którym miał stanąć jeden z budynków. Zdecydowano więc o zmianie oryginalnego planu koszar, a zabytek zbadali archeolodzy.
Domowy relaks w dobrym stylu – przegląd najwygodniejszych kapci
23 grudnia 2025, 11:45Domowy odpoczynek po pracy zaczyna się zazwyczaj w momencie, gdy wsuwamy zmęczone stopy w miękkie i przytulne kapcie. Wybór odpowiedniego modelu ma ogromny wpływ na naszą postawę oraz ogólną regenerację organizmu podczas wieczornego relaksu w zaciszu własnego salonu. Warto zatem poświęcić chwilę, aby zrozumieć, jakie parametry techniczne decydują o najwyższym komforcie codziennego użytkowania obuwia domowego w każdych warunkach.
Jak wykorzystać dom letniskowy całoroczny?
22 grudnia 2025, 18:05Jeszcze do niedawna posiadanie działki za miastem kojarzyło się wyłącznie z letnimi weekendami i zamykaniem okiennic na cztery spusty wraz z nadejściem pierwszych przymrozków. Dziś ten obraz odchodzi do lamusa. Współczesny dom letniskowy całoroczny to pełnoprawna, solidna konstrukcja, która daje możliwość komfortowego mieszkania również zimą! To już daje z kolei wiele możliwości zastosowania, które omawiamy w dalszej części!
Wielkie zderzenie w Fomalhaut. Do takich kolizji dochodziło, gdy powstawał Układ Słoneczny
22 grudnia 2025, 10:52Fomalhaut to jedna z najjaśniejszych gwiazd na nocnym niebie. Znajduje się w odległości 25 lat świetlnych od nas w gwiazdozbiorze Ryba Południowa i jest bardziej masywna, jaśniejsza oraz znacznie młodsza od Słońca. Ma zaledwie 440 milionów lat. Otaczają ją liczne pierścienie szczątków, z których formuje się układ planetarny. Grupa naukowców z USA, Chin, Niemiec, Wielkiej Brytanii i Chile wykorzystała Teleskop Hubble'a do zobrazowania gwałtownych kolizji, do jakich dochodzi w tworzącym się systemie. Kolizji podobnych do tych, jakie miały miejsce, gdy tworzył się Układ Słoneczny.
W czasie pandemii COVID w Los Angeles doszło do... zmiany kształtu dziobów ptaków
22 grudnia 2025, 09:39Pandemia COVID-19 wpłynęła nie tylko na ludzi, ale i na zwierzęta. Mniejszy hałas, zanieczyszczenia, mniej ekspansywnej ludzkiej aktywności spowodowały, że świat przyrody odetchnął z ulgą. Jednym z symboli tego czasu stał się widok meduzy płynącej w przejrzystej w końcu wodzie weneckich kanałów. Jednak, jak się okazuje, zmiany zachodziły też w morfologii zwierząt. Naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles informują, że mieszkające w mieście ptaki, które wykluły się w czasie pandemii, miały dłuższe i bardziej smukłe dzioby. Bardziej przypominały one dzioby ptaków żyjących poza miastami.
